56

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ

(Εγκύκλιος 49615/1 Οκτωβρίου 1884)

Κυβέρνηση Χ. Τρικούπη Υπουργός Στρατιωτικών Χ. Τρικούπης

Αριθ. πρωτ, 49615.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

Περί διδασκαλίας των στρατιωτικών ασκήσεων των μαθητών.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ

Προς απάσας τας στρατιωτικάς αρχάς.

Επί τη αιτήσει του επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως υπουργείου, περί εκτελέσεως του ΑΡΙΘ' Νόμου της 31 Μαρτίου 1883, περί εισαγωγής εις τα γυμνάσια του Κράτους τα τε δημόσια και τα ιδιοσυντήρητα ως τακτικού υποχρεωτικού μαθήματος των στρατιωτικών ασκήσεων, διατάσσομεν τάδε.

Επειδή αι ανάγκαι της στρατιωτικής υπηρεσίας και ο ανεπαρκής αριθμός των υπαρχόντων ανθυπασπιστών του πεζικού δεν έπιτρέπουσί. τον διορισμόν ανθυπασπιστών ως προγυμναστών εις τα περί ων ο λόγος γυμνάσια, διά ταύτα αναθέτομεν την διδασκαλίαν των στρατιωτικών ασκήσεων εις ανθυπολοχαγούς ταγμάτων η λόχων πεζικού, εδρευόντων εν οις τα γυμνάσια τοποις, οίτινες θεωρηθήσονται ως έπόπται, απαλλασσόμενοι της εν τοις οικείοις τάγμασιν η λόχοις υπηρεσίας των, μόνον καθ' ας ημέρας θέλουσιν ασχολείσθαι εις την διδασκαλίαν των ασκήσεων προς τους μαθητάς των γυμνασίων, ήτοι εις υπηρεσίαν του υπουργείου της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως.

Κατ' εξαίρεσιν δε, μόνον εις τα γυμνάσια εν Σύρω και εν Αιγίω αποσπώμεν ανά ένα ανθυπασπιστήν ως προγυμναστήν, διότι ουδ' εν Σύρω ουδ' εν Αιγίω εδρεύει τάγμα η λόχος, όπως ανατεθή εις ανθυπολοχαγούς αυτών η διδασκαλία των ασκήσεων.

Επειδή ο νόμος δεν προενόησε περί αμοιβής των ανθυπολοχαγών εποπτών

'Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Α', σ. 522-524.

καί ανθυπασπιστών προγυμναστών, Θέλει, ληφθή φροντίς περί νομοθετικού κανονισμού των κατ' αυτήν αφ' ης ημέρας άρξεται η διδασκαλία των ασκήσεων, εις βάρος του προϋπολογισμού του υπουργείου της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως.

Διά Β. Διατάγματος κανονισθήσονται προσεχώς αι ημέρα., και ώραι των στρατιωτικών ασκήσεων, αι πλατείαι εν αις θέλουσιν άσκείσθαι οι μαθηταί, το χιτώνιον και το πηλήκιον, όπερ θέλουσι φέρει κατά τας ασκήσεις και τα περί όπλων, ων γενήσεται χρήσις. Μέχρι, τότε δε, ως εγνώρισεν ημίν το υπουργείον της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως, θέλει έπιστείλει περί τούτων τα δέοντα άπασι τοις γυμνασιάρχαις, οίτινες ανακοινώνουσι τας διαταγάς του υπουργείου και προς τους ανθυπολοχαγούς επόπτας και άνθυπασπιστάς προγυμναστάς.

Πάσα απουσία μαθητού κατά τας ασκήσεις θέλει σημειούσθαι υπό του οικείου ανθυπολοχαγού επόπτου η ανθυπασπιστού προγυμναστού εν ιδίω καταλόγω προσκλήσεως. Εις δε τους μη προσερχόμενους τακτικώς εις τας ασκήσεις μαθητάς, τους δεικνύοντας ασύγγνωστον περί αυτάς αδιαφορίαν, και τους οπωσδήποτε περιπίπτοντας εις αντιπειθαρχικά παραπτώματα κατά την ώραν των ασκήσεων, επιβάλλονται αι κεκανονισμέναι γυμνασιακαί ποιναί υπό του γυμνασιάρχου, επί τη προτάσει του επόπτου η προγυμναστού.

Αι κατά τόπους ανώτεραι στρατιωτικαί αρχαί οφείλουσι να επιβλέπωσι την κανονικήν πρόοδον των ασκήσεων.

Απαλλάσσονται κατά τον νόμον της υποχρεώσεως του μετέχειν των στρατιωτικών ασκήσεων, τη αιτήσει των, μόνον όσοι των μαθητών θεωρηθώσιν ανίκανοι δι' αποφάσεως συμβουλίου, συγκροτουμένου εξ ενός ανωτέρου αξιωματικού της φρουράς, ενός στρατιωτικού ιατρού και του αρμοδίου γυμνασιάρχου του δημοσίου γυμνασίου η του εις δεν υπάγεται το ιδιοσυντήρητον. Μη υπάρχοντος ανωτέρου αξιωματικού εις την φρουράν, θέλει λαμβάνει μέρος εις το συμβούλιον ο κατά βαθμόν ανώτερος η αρχαιότερος των υπαρχόντων υποδεεστέρων, και ουδενός τοιούτου υπάρχοντος, ο ανθυπολοχαγός επόπτης η ο ανθυπασπιστής προγυμναστής. Ελλείψει δε στρατιωτικού ιατρού, λαμβάνει μέρος εις το συμβούλιον ιδιώτης ιατρός.

Κατ' ακολουθίαν ανατίθεμεν την διδασκαλίαν των στρατιωτικών ασκήσεων εν τοις δημοσίοις, δημοσυντηρήτοις και ιδιωτικοίς γυμνασίοις του Κράτους εις τους κάτωθι ανθυπολοχαγούς επόπτας και ανθυπασπιστάς προγυμναστάς,

Τα Αρχηγεία Στρατού θέλουσι διατάξει εκαστον τα οικεία υπ' αυτό τάγματα των ειρημένων ανθυπολοχαγών και ανθυπασπιστών, ίνα διατάξωσιν αυτούς ως τάχιστα να παρουσιασθώσιν έκαστος προς τον οικείον γυμνασιάρχην και λάβη απ' αυτόν τας διαταγάς του κυρίου επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως υπουργού,

Οι ανθυπολοχαγοί επόπται και άνθυπασπισταί προγυμνασταί θέλουσι κατατάξει τους μαθητάς εις κλάσεις αναλόγως της ηλικίας των, της γνώσεως των

ασκήσεων και της σωματικής αναπτύξεως αυτών, ήτις ήθελεν επιτρέπει και την ένοπλον άσκησιν.

Η διδασκαλία των ασκήσεων άρξεται από του 2ου τμήματος του σχολείου των ασκήσεων στρατιώτου και του πρακτικού μέρους της βολής. Εκ του τμήματος τούτου παραλειφθήσονται μόνον αι ασκήσεις ευκαμψίας.

Μετά ταύτα θέλουσι διδαχθή εις τους μαθητάς αι ασκήσεις διμοιρίας και είτα αι του λόχου.

Εν Αθήναις τη 1 Οκτωβρίου 1884

Ο Υπουργός

Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ

57

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

(Εγκύκλιος 18093/21 Νοεμβρίου 1884)

Κυβέρνηση Χ. Τρικούπη Υπουργός Δ. Βουλπιώτης

Αριθ. πρωτ. 18093.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

Περί των διδακτέων τεμαχίων νεωτέρων Ελλήνων λογογράφων και ποιητών.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ EKKΛ, ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Προς τους σχολάρχας και τους διευθυντάς ελλην. σχολείων.

Προς αποφυγήν των ανωμαλιών, αίτινες δύνανται να επέλθωσιν έκ της διαφόρου υφ΄ εκάστου των διδασκόντων εκλογής των διά του Β, Διατάγματος της 23 Ιουνίου έ,έ. ωρισμένων προς ανάγνωσιν τεμαχίων νεωτέρων Ελλήνων λογογράφων και ποιητών, έγνωμεν να κανονίσωμεν την σειράν των διδακτέων επί τριετή περίοδον, αρχομένην από του ενεστώτος χειμερινού εξαμήνου. Εντελλόμεθα δ' υμίν, ίνα εν τω μαθήματι της αναγνώσεως τηρήτε μεν την αμέσως κατωτέρω οριζομένην τάξιν της κατ' έτος διδασκαλίας, ανελλιπώς δε διδάσκητε πάντα τα σημειούμενα. Κατ' εξαίρεσιν δε εν τω παρόντι σχολικώ έτει, οι μέχρι τούδε διδάξαντες και άλλα τεμάχια, πλην των ήδη Οριζομένων προς διδασκαλίαν κατά το A' έτος, δύνανται να παραλείπωσιν εκ των λοιπών όσα αν εγκρίνωσιν, ουχί όμως πλείονα κατά ποσόν σελίδων των υπ' αυτών μέχρι τούδε δεδιδαγμένων,

Κατά ταύτα θα διδάσκωνται εν τη Γ', τάξει.

Κατά το A', έτος. 1) Κ. Παπαρρηγοπούλου, αι Αθήναι επί Περικλέους, 2) Δ, Παπαρρηγοπούλου, Ορφεύς. 3) Σ. Ζαμπελίου, Πολιορκία της Κωνσταντινουπόλεως. 4) Δ. Βερναρδάκη, η σωτηρία του Αρίονος. 5) Σ. Ζαμπελίου, Γαμήλια έθιμα. 6) A. Ρ. Ραγκαβή, εκ των Τριάκοντα. 7) Σ.Ν, Βασιλειάδη, Αλέξανδρος Υψηλάντης. 8) Τανταλίδου, ύμνος εις τον Μάιον. 9)Ι. Ζαμπελίου,

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Α', σ. 526-529.

Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος, 10) Π. Καλλιγά, Ναυμαχία του Ναυαρίνου, 11) A.P. Ραγκαβή, χορός νέων πολεμιστών.

Κατά το Β', έτος. 1) Σ. Ν. Βασιλειάδη, οι Αργοναύται. 2) Δ. Ν. Βερναρδάκη, Διθύραμβος. 3) K. Παπαρρηγοπούλου, Θεωρία και πράξις παρ' αρχαίοις και νεωτέροις. Αι Αθήναι επί Περικλέους. 4) M. Ρενιέρη, Κύρωσις του περί της χώρας νόμου. Θάνατος Τιβερίου Γράκχου. 5) A.P. Ραγκαβή, Διονύσου πλους, 7) Σ. Ζαμπελίου, πολιορκία της Κωνσταντινουπόλεως. Επιβουλή Ενετών. Ο βασκανιστής. 8) A.P. Ραγκαβή, Δούκας. 9) Π, Καλλιγά, ο Τάσος διωκώμενος, 10) A.P. Ραγκαβή, Ρωσσία, Αγγλία, Γαλλία. 11) Βασιλειάδη, Αλέξανδρος Υψηλάντης. 12) A. P. Ραγκαβή, χορός νέων πολεμιστών,

Κατά το Γ', έτος. 1) Κ. Ασωπίου, ο πολιτισμός της Ελλάδος. 2) Δ,Ν. Βερναρδάκη, Διθύραμβος. 3) K. Παπαρρηγοπούλου, αι Αθήναι επί Περικλέους. 4) A.P. Ραγκαβή, Διονύσου πλούς, 5) Σ. Ζαμπελίου, Νεκρώσιμοι ακολουθίαι.

6) Δ.Ν. Βερναρδάκη, Μερόπη. 7) Π, Καλλιγά, Τρικυμία. 8) Ι. Ζαμπελίου, Τιμολέων. 9) Σ. Ζαμπελίου, Λέων Καλλέργης. 10) Αλ. Σούτσου, Αίγυπτος. 11) Σ.Ν. Βασιλειάδη, Αλ. Υψηλάντης. 12) A.P. Ραγκαβή, Αικατερίνη η Β'. Αμουσία. 13) K. Παπαρρηγοπούλου, χαρακτηρισμός του Καραϊσκάκη. 14) Ηλ. Τανταλίδου, ύμνος.

Εν τη Β', τάξει θα διδάσκωνται κατά μεν το α', έτος. 1) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Ηθική ενάτης του Ελληνισμού, 2) Ι. Καρασούτσα, εις την Ιωνίαν. 3) Κ. Οικονόμου, η πατρίς, 4) Σ. Ν. Βασιλειάδη, η Ακρόπολις. 5) K. Παπαρρηγοπούλου, Ολυμπιακοί αγώνες. 6) Σ, Ν. Βασιλειάδη, Το δάκρυ του Ξέρξου,

7) Κ, Παπαρρηγοπούλου, ο λοιμός των Αθηνών, 8) Αλ. Βυζαντίου, Σωκράτης και Αριστοφάνης, 9) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Βασίλειος ο μέγας. 10) Αλ. Σούτσου, η Αγία Σοφία. 11) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Ανάκτησις της Κρήτης υπό Φωκά, 12) A, Ρ. Ραγκαβή, Ιπποτικός άγων. 13) Θ. Ορφανίδου, ο πύργος της Πέτρας. 14) Κ. Οικονόμου, Προτροπαί προς τους Έλληνας. 15) A. Μουστοξύδου, Σόρβολος ο Κρης. 16) π. Αργυροπούλου, ο Κοραής. 17) Αλ, Σούτσου, η καταστροφή της Χίου και η πυρπόλησις της ναυαρχίδος, 18) Κ. Οικονόμου, οι κατά ξηράν και κατά θάλασσαν αγώνες. 19) Κ. Παπαρρηγοπούλου, . ο Κολοκοτρώνης, 20) Ν. Δραγούμη, η χολέρα εν Αθήναις, 21) A. K. Ραγκαβή, το ρόδον.

Κατά το Β', έτος. 1) Κ. Οικονόμου, η πατρίς. 2) A. Σούτσου, Ελλάς. 3) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Επανάστασις της Σάμου. Πρώτος επιτάφιος Περικλέους. 4) Δ. Παπαρρηγοπούλου, Το άγαλμα της Παρθένου, Ρωμαϊκόν δείπνον. 5) Ι. Καρασούτσα, Μωάμεθ. 6) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Επιδρομή των Νορμανδών κατά της Ελλάδος. 7) Σ. Ζαμπελίου, τελευταία εν τη Αγία Σοφία τελετή. 8) A.P. Ραγκαβή, Κωνσταντινούπολις. 9) Σ. Βυζαντίου, Αι πυρκαϊαί της Κωνσταντινουπόλεως. 10) A. Βαλαωρίτου, Αλής Τεπελενλής. 11) Κ. Οικονόμου, Κατά ξηράν και κατά θάλασσαν αγώνες. 12) A. Παράσχου, το λείψανον

του Πατριάρχου. 13) Κ, Παπαρρηγόπουλου, έναρξις της Ελληνικής Επαναστάσεως. 14) A. Σούτσου, εκστρατεία και καταστροφή του Δράμαλη. 15) N. Δραγούμη, το Ναύπλιον. 16) A.P. Ραγκαβή, επιστολαί εκ Βερολίνου. 17) Ι. Καρασούτσα, η παντεχνία του ανθρώπου.

Κατά το Γ', έτος. 1) K. Οικονόμου, η πατρίς, 2) Δ. Παπαρρηγοπούλου, Ο Λίνος. 3) K. Παπαρρηγόπουλου, Η εν Σαλαμίνι, ναυμαχία. 4) A. Βλάχου, Φειδίας και Περικλής. 5) Δ. Π απαρ ρηγόπουλου, Κλεάνθης ο Στωικός. 6) Ι. Καρασούτσα, εις εν αστρον. 7) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Μεγαλοφυία Αλεξάνδρου, Η άγια Σοφία. 8) A. Ρ. Ραγκαβή, Μάιος. 9) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Άλωσις της Κωνσταντινουπόλεως υπό των Φράγκων, 10) Σ, Ζαμπελίου, ανάκτησις της Κωνσταντινουπόλεως. 11) A, Σούτσου, Ελλάς. 12) Κ. Οικονόμου, Προτροπαι προς τους Έλληνας, 13) A, Σούτσου, Η θάλασσα. 14) Κ. Οικονόμου, Κατά ξηράν και κατά θάλασσαν αγώνες. 15) Ι. Καρασούτσα, Όλυμπος, 16) A. Σούτσου, Αθαν. Διάκος, Οδυσσεύς Ανδρούτσος. 17) Γ. Ζαλοκώστα, o Βότσαρης, 18) Ν. Δραγούμη, Η εν Τροιζήνι συνέλευσις. 19) Φ. Ιωάννου, Γρηγ. Κωνσταντάς. 20) A. Σούτσου, εις τον Βύρωνα.

Εν τη A' τάξει. Κατά το A' έτος. 1) Ραγκαβή, Ερέχθειον, Άρκτος. 2) Κοραή, Τυρταίος, 3) Π. Σούτσου, τα ερείπια της παλαιάς Σπάρτης, 4) Φ, Σκούφου, Άγ. Νικόλαος, 5) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Μανουήλ Κομνηνός. 6) Σ,Ν. Βασιλειάδη, To σχολείον του χωρίου, 7) Κοραή, Ο Παπατρέχας. 8) Κ, Παπαρρηγοπούλου, Αρματωλοί και κλέπται. 9) A. Σούτσου, Ποιηταί και διδάσκαλοι τήςνέας Ελλάδος. 10) Σ. Τρικούπη, Μάχη του Δραγατσανίου. 11) Γ. Ζαλοκώστα, το Χάνι της Γραβιάς. 12) Δ, Βικέλα, Τα παθήματα των Χιών. 13) Σ. Τρικούπη, Περιγραφή του Μεσολογγίου. Λύσις της πολιορκίας του Μεσολογγίου, Απόκρουσις της εφόδου. Μάχη της Κλείσοβας. Τα κατά την έξοδον. 14) Αχ. Παράσχου, εις δρομίσκον των Αθηνών. 15) Κ. Παπαρρηγοπούλου, η επί την Πελοπόννησον στρατεία του Δράμαλη, 16) Σ. Τρικούπη, ο Άρης εν Πύλω. 17) A.P. Ραγκαβή, Άνθος Μαΐου. 18) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Συνάντησις Καραϊσκάκη και Κιουταχή. 19) Π. Σούτσου, ο αποχαιρετισμός μας εις τον Μιαούλην.

Κατά το Β' έτος. 1) Κ. Παπαρρηγοπούλου, οι τριάκοντα τύραννοι. 2) Π. Σούτσου, τα ερείπια της Σπάρτης. 3) Δ. Παπαρρηγοπούλου, Διογένης ο κυνικός. 4) Φ. Σκούφου, Εικών Ζεύξιδος, Ελλάδος και Ελλήνων έπαινος, Δέησις προς τον Χριστόν, 5) Θ. Όρφανίδου, Το λάλημα του κούκου. 6) K. Παπαρρηγοπούλου, Ευρυκλής. Ηρώδης ο Αττικός. 7) Σ. Ν. Βασιλειάδη, το σχολείον του χωρίου. 8) A. Κοραή, Αυτοβιογραφία. Ένύπνιον. Ο Παπατρέχας. 9) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Αρματωλοί και κλέπται, 10) Θεοτόκη, Εγκώμιον Βούλγαρη. 11) Δ. Ν. Βερναρδάκη, η καταστροφή του Χορμόβου. 12) Περραιβού, Μάχη της Μπογορίτσας. 13) A. Σούτσου, Ποιηταί και διδάσκαλοι της νέας Ελλάδος. 14) Γ. Ζαλοκώστα, το χάνι της Γραβιάς, 15) Σ. Τρικούπη, Μάχη του

Βαλτετσίου, 16) Αχ. Παράσχου, εις δρομίσκον των Αθηνών. 17) Σ. Τρικούπη, Η καταστροφή του Δράμαλη, Λύσις της πολιορκίας του Μεσολογγίου. Απόκρουσις της εφόδου. Μάχη της Κλείσοβας. Τα κατά την έξοδον, 18) Π, Σούτσου, ο χαιρετισμός μας εις τον Μιαούλην.

Κατά το Γ' έτος. 1) Κοραή, Τυρταίος. 2) Π. Σούτσου, τα ερείπια της παλαιάς Σπάρτης, 3) Βουλγάρεως, Δύναμις και χάρις της μουσικής. 4) Ι. Καρασούτσα, ο Θεός και ο θάνατος, 5) Βαλαωρίτου, ο Βαλμάς. 6) Ραγκαβή, Περιστερά, 7) Φ. Σκούφου, χώρα από τους εχθρούς καταχαλασθείσα. 8) Κοραή, Ενύπνιον. Παπατρέχας. 9) Δ.Ν. Βερναρδάκη, η καταστροφή του Χορμόβου, 10) Κ. Παπαρρηγοπούλου, Αρματωλοί και κλέπται. 11) Σ. Βυζαντίου, αξιωματικός των ανθέων. 12) A. Σούτσου, Ποιηταί και διδάσκαλοι της νέας Ελλάδος,13) Σ. Τρικούπη, Μάχη παρά τας Πάτρας. Πυρπόλησις της ναυαρχίδος. 14) Ζαλοκώστα, το χάνι της Γραβιάς, 15) Σ. Τρικούπη, η καταστροφή του Δράμαλη. Άλωσις του Παλαμηδίου. Υψηλάντης. 16) Π, Σούτσου, Ο αποχαιρετισμός μας εις τον Μιαούλην, 17) Σ. Τρικούπη, Μάχη της Κλείσοβας. Τα κατά την έξοδον. 18) A. Ρ. Ραγκαβή, Ο Γεννάδιος, 19) Δ. Αινιάνος, η Αράχωβα. 20) Ν. Θεοτόκη, έργα της ψυχής. 21) A, Παράσχου, εις δρομίσκον των Αθηνών.

Εν Αθήναις τη 21 Νοεμβρίου 1884

Ο Υπουργός

Δ. Σ. ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ

58 

ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ

(25 Νοεμβρίου 1884)

Κυβέρνηση Χ. Τρικούπη Υπουργοί Χ. Τρικούπης, Δ. Βουλπιώτης

ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Εγκριθείς υπό του επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως και τον επί 'των Στρατιωτικών Υπουργείον.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'. Γενικαί διατάξεις.

Συμφώνως τοις αρθροις 4, 5, και 10 του από 31 Μαρτίου 1883 ΑΡΙΘ' Νόμου, περί εισαγωγής των Στρατιωτικών ασκήσεων εις τα γυμνάσια και τα Ελληνικά σχολεία, κανονίζομεν τα εξής. ·;

Άρθρ. 1. Aι Στρατιωτικαί ασκήσεις άρχονται έκαστον σχολικόν έτος κατά τας αρχάς της τρίτης εβδομάδος του Σεπτεμβρίου το βραδύτερον, λήγουσι δε τη 31 Μαΐου.

Άρθρ. 2. Υποχρεούνται να μετέχωσι των στρατιωτικών ασκήσεων πάντες οι μαθηταί της Γ' και της Δ' τάξεως του γυμνασίου, πλην των κατά το άρθρον 3ον του ΑΡΙΘ' Νόμου απαλλασσομένων. Οι μη έχοντες ηλικίαν δεκατεσσάρων ετών συμπεπληρωμένων εκ των μαθητών της Γ' και Δ' γυμνασιακής τάξεως δύνανται ν' άπαλλαγώσι προσωρινώς της υποχρεώσεως του μετέχειν των στρατιωτικών ασκήσεων τη αποφάσει του γυμνασιάρχου η του διευθυντού του γυμνασίου, του επόπτου των στρατιωτικών ασκήσεων η του ανθυπασπιστού προγυμναστού, και ενός ιατρού, στρατιωτικού η ιδιώτου, καλουμένου υπό του γυμνασιάρχου. Οι ούτω προσωρινώς απαλλασσόμενοι μαθηταί υποχρεούνται να συνασκώνται εν τη γυμναστική μετά των μαθητών της Β' τάξεως

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. A', σ. 529-535.

οσάκις δεν συμπίπτωσιν αι ώραι άλλων μαθημάτων εν τη τάξει, ης τα μαθήματα διακούουσι, μετά των προς διδασκαλίαν της γυμναστικής ωρισμένων εν τη Β', τάξει.

Άρθρ. 3. Οι εξ εκπαιδευτηρίων της αλλοδαπής προσερχόμενοι και εγγραφόμενοι εις την Δ' γυμνασιακήν τάξιν άνευ επαρκών γνώσεων της οπλασκίας συνασκούνται, μετά των μαθητών της Γ' τάξεως.

Άρθρ. 4. Πάσα απουσία μαθητού από των ασκήσεων σημειούται εν ιδίω ελέγχω υπό του οικείου ανθυπολοχαγού επόπτου η ανθυπασπιστού προγυμναστού. Ο έλεγχος ούτος παραδίδοται εν αρχή εκάστου μηνός εις τον γυμνασιάρχην, όπως μετά του συλλόγου των καθηγητών εφαρμόση ούτος εν καιρώ τας διατάξεις των άρθρων 36 και 37 του B. Διατάγματος της 11 Μαΐου έ.έ. περί εγγραφής και εξετάσεων μαθητών. Εν τω αυτώ ελέγχω σημειούται ο τε βαθμός της εν ταις ασκήσεσιν επιδόσεως εκάστου μαθητού και ο της πειθαρχικής διαγωγής αυτού. Ο δε γυμνασιάρχης, κατά τους μηνιαίους τούτους ελέγχους του επόπτου των στρατιωτικών ασκήσεων, υπολογίζων τον μέσον βαθμόν της προόδου εκάστου μαθητού, αναγράφει αυτόν εν τω βιβλίω του γενικού ελέγχου, συμφώνως ταις διατάξεσι των άρθρων 20, 27 και 33 του αυτού Διατάγματος.

Άρθρ. 5. Ο αριθμός των ωρών των ασκήσεων εκάστης τάξεως ορίζεται διά του κανονίζοντος το πρόγραμμα των εν τοις γυμνασίοις διδακτέων μαθημάτων B. Διατάγματος· αι δ' ημέραι και αι ώραι, καθ' ας θ' ασκώνται οι μαθηταί, αναγράφονται εν τω προγράμματι εκάστου γυμνασίου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β'

Στρατιωτική εκπαίδευσις.

Αρθρ. 6. Η στρατιωτική εκπαίδευσις των μαθητών των γυμνασίων περιλαμβάνει.

To σχολείον του στρατιώτου των εν ισχύ ι ασκήσεων του πεζικού (τροποποιούμενον ως προς την χρήσιν του όπλου και τα γεμίσματα, συμφώνως προς τον δοθησόμενον οπλισμόν) και

Τας ασκήσεις Λόχου,

Πλην τούτων οι μαθηταί των γυμνασίων διδάσκονται τα περί ονοματολογίας, λύσεως, αρμολογήσεως και συντηρήσεως του τυφεκίου, και τα κυριώτατα των περί βολής. Η θεωρητική διδασκαλία αυτή δύναται να γίνηται και εν τω διδακτηρίω του γυμνασίου κατά τας ήμέρας, καθ' ας ο καιρός δεν επιτρέπει την ύπαιθρον άσκησιν.

Άρθρ. 7. Κατά τας ενόπλους ασκήσεις γίνεται χρήσις όπλων του πολέμου μετά της οικείας εξαρτήσεως. Παρέχονται δε ταύτα υπό του Υπουργείου των Στρατιωτικών και κατατίθενται εν αποθήκη υπό του Υπουργού των Στρατιωτικών Οριζόμενη.

Εν πόλεσι, εν αις υπάρχουσι πλείω του ενός γυμνάσια, δύνανται να όρισθώσι πλείους αποθήκαι όπλων,

Άρθρ. 8. Καθ' όλην την διάρκειαν των ασκήσεων οφείλει να παρίσταται ο γυμνασιάρχης η ο τη εντολή αυτού αναπληρών αυτόν καθηγητής.

Άρθρ. 9. Αι στρατιωτικαί ασκήσεις εν πόλεσιν εχουσαις πλείω του ενός γυμνάσια δύνανται να γίνωνται κοινή υπό των μαθητών πλειόνων γυμνασίων κατά τας αυτάς ημέρας και ώρας, εφ' όσον ο αριθμός των ασκουμένων επιτρέπει τούτο.

Άρθρ. 10. Οι μαθηταί των ανωτέρων γυμνασιακών τάξεων ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων συνασκούνται μετά των μαθητών του γυμνασίου, εις ου τον γυμνασιάρχην είναι ανατεθειμένη η άμεσος εποπτεία του ιδιωτικού,

Άρθρ. 11. Η απαλλαγή των μαθητών εκ των στρατιωτικών ασκήσεων αποφασίζεται υπό του συμβουλίου του οριζομένου υπό του άρθρου 3 του νόμου ΑΡΙΘ', Αντίγραφον της γνωμοδοτήσεως, κεκυρωμένον υπό του γυμνασιάρχου, υποβάλλεται παρά του ίδιου προς το επί της Δημοσίας εκπαιδεύσεως Υπουργείον το δε πρωτότυπον φυλάσσεται εις τ' αρχεία του γυμνασίου.

Άρθρ. 12. To Υπουργείον των Στρατιωτικών ορίζει το αναγκαίον προσωπικόν υπαξιωματικών προγυμναστών και σαλπιγκτών διά την εκτέλεσιν των στρατιωτικών ασκήσεων. Εν ελλείψει δ' υπαξιωματικών και σαλπιγκτών του ενεργού στρατού, διορίζονται υπαξιωματικοί και σαλπιγκταί της εφεδρείας, εκ των μετά το έτος 1880 αφυπηρετησάντων.

Άρθρ. 13. Προ της λήξεως των ασκήσεων καθ' έκαστον έτος, άπαντες οι μαθηταί των γυμνασίων, οι περί τον χειρισμόν των όπλων, τα γεμίσματα και την προπαρασκευαστικήν ασκήσιν περί την βολήν εξασκηθέντες, εκτελούσιν ασκήσεις μετά πυρών και βολήν επί σκοπόν, κατά τα διά τους στρατιώτας του πεζικού κεκανονισμένα. Τα αναγκαία φυσίγκια χορηγεί το επί των Στρατιωτικών Υπουργείον.

Άρθρ. 14. Ο καθαρισμός των όπλων εκτελείται τη επιμελεία του ανθυπολοχαγού επόπτου η ανθυπασπιστού προγυμναστού, και κατά τας διαταγάς του Υπουργείου των Στρατιωτικών. Οι δε μαθηταί μόνον κατά την απόθεσιν αυτών εις τας αποθήκας οφείλουσι να φροντιζωσι περί προχείρου καθαρισμού του ιδίου έκαστος όπλου

Άρθρ. 15. Τη προτάσει των οικείων γυμνασιαρχών, συνεννοουμένων μετά των προγυμναστών, δύνανται να επιτραπώσιν υπό του επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως Υπουργού στρατιωτικοί περίπατοι των μαθητών των μεθ' όπλων ασκουμένων, είτε κατά τας διά τας ασκήσεις ωρισμένας ημέρας είτε κατ' άλλας εορτασίμους.

18

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ'.

Οργανισμός.

Άρθρ. 16. Οι εν εκάστω γυμνασίω ικανοί να οπλοφορώσι μαθηταί οργανίζονται ούτω.

Εις Διμοιρίαν, αν ο αριθμός αυτών η από 16 μέχρις 24.

Εις δύο Διμοιρίας, αν η μέχρι 48.

Εις Λόχον, αν η άνω των 50 μέχρις 64.

Εις Διλοχίαν, αν η από 130 μέχρι 250 κατ' ανώτατον όρον.

Άρθρ. 17. Προς εκπλήρωσιν καθηκόντων δεκανέων και λοχιών οδηγών κατά τας ασκήσεις και τας ενόπλους παρατάξεις, ορίζονται οι αναγκαίοι υπό του οικείου γυμνασιάρχου, τη προτάσει του ανθυπολοχαγού επόπτου η άνθυπασπιστού προγυμναστού, εκ των διακρινομένων κατά τε την θεωρητικήν και πρακτικήν στρατιωτικήν εκπαίδευσιν και επί εξαιρέτω διαγωγή μαθητών. Ούτοι, μη όντες βαθμοφόροι, δεν φέρουσι διακριτικά βαθμού.

Ως διμοιρίται ορίζονται ωσαύτως εκ των υπαξιωματικών προγυμναστών,

Κατά τας ασκήσεις και ενόπλους παρατάξεις οι ανθυπολοχαγοί επόπται η ανθυπασπισταί προγυμνασταί εισί διοικηταί των οργανικών τμημάτων και έχουσι το πρόσταγμα υπό την εποπτείαν του γυμνασιάρχου η του αναπληρούντος τούτον.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δ'.

1 Δικαιοδοσία.

Άρθρ. 18. Ο γυμνασιάρχης δικαιούται ν' άναφέρηται προς το επί της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως υπουργείον, οσάκις ήθελεν αντιληφθή αμέλειαν περί την εκπλήρωσιν των καθηκόντων του ανθυπολοχαγού επόπτου η ανθυπασπιστού η υπαξιωματικού τίνος προγυμναστού, και να αΐτήται την πειθαρχικήν τιμωρίαν η την αντικατάστασιν αυτού.

Το Υπουργείον τούτο, αν εύρη βάσιμον την αναφοράν, διαβιβάζει αυτήν προς το επί των Στρατιωτικών διά την ενέργειαν των δεόντων,

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε'.

Περί κανονισμού στολής των μαθητών των γυμνάσιων.

Α', Χιτών,

Ο χιτών κατασκευάζεται εξ ερέας μέλαινης, φέρων περιλαίμιον και παραρράματα εξ ερέας κυανού ζωηρού χρώματος (ουχί bleu foncé).

Τα προστέρνια κομβούνται κατά το μέσον του στήθους, φέροντα το μεν σειράν πέντε ημισφαιρικών ορειχαλκίνων κομβίων διαμέτρου 18 υποχιλιομέτρων,

το δε ισαρίθμους κομβιοδόχας, ων η ανατομή εστί περιερραμένη εκ της αυτής ερέας,

Τα κομβία προσράπτονται κατά 3 υφεκατόμετρα από του χείλους του προστερνίου, το δε άκρον;των κομβιοδοχών απέχει 15 υποχιλιόμετρα από του ετέρου χείλους,

Η ράχις σύγκειται εξ ενός τμήματος, μεταξύ δε αυτής και των προστερνίων προσαρμόζονται τα πλευρά διά ραφής κατερχόμενης από της μασχάλης.

Το περιλαίμιον κλείεται όσον ενεστιν άνωθεν ως το των χιτώνων του στρατού, αλλ' επικάμπτεται επί του χιτώνος έχον πλάτος έμπροσθεν 7 υφεκατομέτρων και περατούμενον κατ' ορθήν γωνίαν.

Αι πτέρυγες (ποδιαί) σχηματίζονται διά των επεκτάσεων των προστερνίων, των πλευρών της ράχεως, άνευ ραφής κατά την ζώνην (άνευ μέσης).

Το τελευταίον προς τα κάτω κομβίον τίθεται εις το ύψος του ζωστήρος επερειδομένου τοις ισχίοις.

Το μήκος των πτερύγων είναι το 1/2 του μήκους των προστερνίων (από της ενετής (κόπιτσας) του περιλαιμίου μέχρι του κατωτέρου κομβίου.)

Προς εφαρμογήν των κομβίων διαιρείται το μήκος του προστερνίου εις εννέα ίσα μέρη, προσράπτονται δε τα λοιπά 4 κομβία επί των διαιρέσεων 1, 3, 5 και 7. Τοιουτοτρόπως το πρώτον άνωθεν κομβίον απέχει της ενετής του περιλαιμίου κατά το ήμισυ της αποστάσεως των κομβίων απ' αλλήλων.

Εις τας πτέρυγας της ράχεως επί των ραφών προσράπτονται 4 κομβία (ως τα των προστερνίων), εξ ων τα δύο άνωθεν εις το ύψος του κάτω χείλους του ζωστήρος, και εις απόστασιν μεταξύ των 14 υφεκατομέτρων, τα δε κάτωθεν επί των από των πρώτων κατερχομένων δύο χηλών και εις απόστασιν 3 ύφεκατομέτρων από του χείλους των πτερύγων· το μέγιστον πλάτος των χηλών είναι 4 υφεκατομέτρων,

Το μήκος των χειρίδων είναι τοιούτον, ώστε του μαθητού τεταμένους έχοντος τους βραχίονας οριζοντίως, το άκρον των χειρίδων ν' αφικνήται εις το χειρός και βραχίονος άρθρον, η δε πυγμή να δύνηται διελθείν διά του κατωτέρου ανοίγματος της χειρίδος.

Τα ακροχειρίδια συναπτόμενα μετά των χειρίδων καταλήγουσιν έμπροσθεν εις γωνίαν αμβλείαν,

Το πλάτος αυτών κατά τα άκρα είναι 7 υφεκατομέτρων, κατά δε την γωνίαν 10.Τα ακροχειρίδια, ανοικτά κατά την προέκτασιν της ραφής των χειρίδων, κομβουνται εκάτερον δι' ενός μικρού ημισφαιρικού κομβίου 14 ύποχιλιομέτρων διαμέτρου.

Επί των προστερνίων οριζοντίως και εις το ύψος του δευτέρου και πέμπτου κομβίου υπάρχουσι θυλάκια, έχοντα κάλυπτρα εξ ερέας σχήματος οίον εν τω διαγράμματι καταφαίνεται.

Τα καλύπτρα των επί τα στέρνα θυλακίων απέχουσι του κέντρου του κομβίου

κατά 5 υφεκατόμετρα, τα δε προς την ζώνην κατά 10 υφεκατόμετρα, εκτεινόμενα μέχρι της ραφής της κατερχομένης από την μασχάλην.

Το μέγιστον πλάτος των καλύπτρων είναι διά μεν τα επί τα στέρνα 6 υφεκατομέτρων, διά δε τα προς την ζώνην 7 υφεκατομέτρων.

Ο χιτών έχει παραρράματα κατά το φέρον τας κομβιοδόχας αριστερόν προστέρνιον και μέχρι του άκρου της αριστεράς πτέρυγος, προς δε κατά τα ακροχειρίδια, τας χηλάς των πτερύγων της ράχεως και τα καλύπτρα των θυλακίων.

Το πάχος των παραρραμάτων είναι 3 υποχιλιομέτρων. Επί αμφοτέρων των άκρων του περιλαιμίου τίθεται ο αριθμός του γυμνασίου εξ ορειχάλκου εκτύπου, ύψους 0,024 και πλάτους 0,018.

Ο χιτών εν γένει κατασκευάζεται ευρύς και ανάλογος προς πάσαν ευκινησίαν, ακολουθεί το σχήμα του σώματος, χωρίς να προσαρμόζηται ακριβώς επ' αυτού.

Β'. Περισκελίς.

Η περισκελίς, κοπής της συνήθους, κατασκευάζεται εκ της αυτής του χιτώνος ερέας, φέρουσα παρ' εκατέραν των έξωθεν ραφών παράρραμα όμοιον των του χιτώνος.

Η περισκελίς κατασκευάζεται ευρεία, ανάλογος προς πάσαν ευκινησίαν κατά τας ασκήσεις, τον τροχάδην βηματισμόν και τον δρόμον.

Γ'. Χλαίνα.

Η χλαίνα κατασκευάζεται όμοια των του πεζικού με τας εξής διαφοράς.

A. Το περιλαίμιον, τα ακροχειρίδια και τα παραρράματα εισί μέλανα, τα δε κομβία όμοια των του χιτώνος.

Β. Τα επώμια παραλείπονται, επίσης και τα του περιλαιμίου κομβία.

Γ. Εκατέρωθεν της χλαίνης υπάρχουσιν έξωθεν θυλάκια κεκαλυμμένα διά τμημάτων ερέας, ων το πλάτος εστίν 8 υφεκατομέτρων, το δε μήκος κάτωθεν μεν 18 υφεκατόμετρα, άνωθεν δε 17 μετά παραρραμάτων,

Δ'. Τα ακροχειρίδια, συναπτόμενα μετά των χειρίδων, καταλήγουσιν έμπροσθεν εις γωνίαν αμβλείαν ως τα του χιτώνος· το πλάτος αυτών κατά τα άκρα είναι 9 υφεκατομέτρων, κατά δε την γωνίαν 12.

Α'. Κράνος.

Το κράνος περικαλύπτεται έξωτερικώς εξ ερέας μέλαινης, σύγκειται δε εκ του περικρανίου ANMΛKIΘH, του γείσσου ΑΒΔΚ και του καταυχενίου ΚΔΕΖΗ.

Την βάσιν του περικρανίου περιβάλλει ανάδημα ΑΝΘΗ εξ ερέας κυανού χρώματος, ως της του περιλαιμίου του χιτώνος, και πλάτος 2 υφεκατομέτρων.

Το γείσσον και το καταυχένιον περιχειλούνται διά ταινίας εκ της αυτής του αναδήματος ερέας, και πλάτους φαινομένου 7 υποχιλιομέτρων.

Το κράνος φέρει έμπροσθεν γλαύκα επί κλάδων δάφνης, ανάγλυφον εξ

ελάσματος ορειχαλκού εκτύπου, και ύψους 4 1/2 υφεκατομέτρων. Επί της κορυφής προστίθεται ορειχαλκή κυρτή διαπνοή 2 υφεκατομέτρων διαμέτρου και ύψους 5 υποχιλιομέτρων διάτρυτος αστεροειδώς,δι' οπών 7.

Εις το κράνος προστίθεται παραγναθίς εκ δύο ταινιών εκ λεπτού στιλπνού και μέλανος σκύτους, πλάτους 1 1/2 ύφεκατο μέτρου, διασταυρουμένων επ' αλλήλων διά δύο κινητών δεσμών εκ του αυτού σκύτους. Η παραγναθίς κομβούται εκατέρωθεν του κράνους διά δύο ορειχάλκινων κομβίων, ως τα των ακροχειρίδων του χιτώνος, καταπίπτει δε επί του μέσου του γείσσου χωρίς ν' αποκρύπτη το ανάδημα.

Το ύψος του περικρανίου και αι ορίζουσαι αυτό καμπύλαι εν τε τη καταγραφή (profil) ως και τη κατά κρόταφον κατατομή εξάγονται εκ των διαστάσεων της κεφαλής, ως εν τη γεωμετρική κατασκευή του σχήματος καταφαίνεται.

Διαστάσεις του κράνους εξωτερικώς.

Διά περίμετρον

κεφαλής μήκος AH. πλάτος ET. ύψος κΚ.

0,52μ 0,189μ 0,149 0,110

0,53 0,193 0,152 0,113

0,54 0,197 0,155 0,115

0,55 0,200 0,157 0,117

0,56 0,204 0,160 0,119

Άπασαι αι λοιπαί διαστάσεις εισί κοιναί και αμετάβλητοι δι' όλα τα μεγέθη.

Το γείσσον έχει πλάτος εις το μέσον 5 υφεκατομέτρων, κλίνει δε κατά 115ο μοίρας από της βάσεως του περικρανίου. Του καταυχενίου η βάσις εστί παράλληλος της του αναδήματος και κατά 3 υφεκατόμετρα κάτωθεν αυτής.

Το γείσσον και καταυχένιον ενούνται κατά το μέσον του κράνους εις πλάτος 1 1/2 υφεκατομέτρου. Το εν τοις πίναξι κράνος διεγράφη εις φυσικόν μέγεθος διά περίμετρον κεφαλής 54 υφεκατομέτρων.- Το κράνος φέρεται κατά τον άξονα του σώματος, κλίνον μόνον προς τα όπισθεν ούτως, ώστε του γείσσου η μεν βάσις ΒΝ να η οριζόντιος η δε γραμμή AB να κλίνη κατά 450 μοίρας από του οριζοντίου.

Τελευταία διάταξις

Έκτος των ασκήσεων και παρατάξεων απαγορεύεται τοις μαθηταίς η χρήσις εξαρτύσεως και το φέρειν την σπαθολόγχην η ξιφολόγχην (αναλόγως του εν χρήσει αυτών οπλισμού),

Επιτρέπεται τοις προγυμνασταίς, υπαξιωματικοίς της εφεδρείας του

στρατού, ίνα μόνον κατά τας ώρας των ασκήσεων φέρωσι την στρατιωτικήν στολήν του βαθμού των κανονικώς. Η επί τούτω επίβλεψις ανετέθη εις τα κατά τόπους φρουραρχεία και την χωροφυλακήν.

Εν Αθήναις τη 25 Νοεμβρίου 1884.

Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ Δ.Σ. ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ

59

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 1884 (=  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1885)

(Β. Διάταγμα / 31 Αυγούστου 1885)

Κυβέρνηση Θ. Δηλιγιάννη Υπουργός Α. Ζυγομαλάς

Περί τροποποιήσεως του από 23 Ιουνίου 1884 προγράμματος των μαθημάτων των Ελληνικών σχολείων και γυμνασίων.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ A'. BΑΣΙΛΕΥΣ TΩN ΕΛΛΗΝΩΝ

Έχοντες υπ' όψιν τα άρθρα 1, 2, 7-16, 64, 69-81 του B, διατάγματος της 31 Δεκεμβρίου 1836 περί κανονισμού των Ελληνικών σχολείων και γυμνασίων και την έκθεσιν της επί τούτω καταρτισθείσης υπό του επί των Εκκλησιαστικών Υπουργείου επιτροπείας εκ των γυμνασιαρχών των Αθηνών και άλλων καθηγητών'

Προτάσει του Ημετέρου Υπουργού των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως, διατάσσομεν τάδε'

Το διά του από 23 Ιουνίου 1884 ορισθέν πρόγραμμα των εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις και τοις γυμνασίοις διδακτέων μαθημάτων υφίσταται τας ακολούθους τροποποιήσεις.

Εν τη 4', τάξει του γυμνασίου

Ελληνικά. Μεταφέρονται εις το δεύτερον εξάμηνον τα απομνημονεύματα του Ξενοφώντος και εισάγονται αντί τούτων εις το πρώτον μέρη των Ελληνικών του αυτού συγγραφέως, μη διδασκόμενα εν τοις Ελληνικοίς σχολείοις. (Ποσόν ουχί ολιγώτερον των 60 σελίδων της εκδόσεως Teubner).

Θρησκευτικά. Διδάσκεται, η λειτουργική και το έκτον μέρος της χριστιανικής ηθικής (ώραι 2 καθ' εβδομάδα).

Μαθηματικά. Προστίθενται ασκήσεις εις λύσιν αριθμητικών ζητημάτων.

Λατινικά. Διδάσκονται Κορνηλίου Νέπωτος βίοι κατ' εκλογήν, ουχί δε

Αναδημοσιεύεται από την ΕτΚ, αρ. 108/31 Αυγούστου 1885.

ωρισμένοι βίοι ως μέχρι τούδε κατά δε το β' εξάμηνον και μύθοι του Φαιδρού, αν εγκρίνη ο αρμόδιος καθηγητής. (Ποσόν ουχί ολιγώτερον των 18 σελίδων, ώραι δε καθ' εβδομάδα 4).

Φυσική Ιστορία. Διδάσκεται εφεξής Ζωολογίας το γενικόν μέρος και εκ του ειδικού τα κυριώτερα.

Ιστορία. Διδάσκεται μεν κατά το μέχρι τούδε πρόγραμμα, αλλ' επί δύο ώρας καθ' εβδομάδα.

Γεωγραφία. Γεωγραφία των ιστορουμένων εν τη τάξει ταύτη εθνών επί μίαν ώραν καθ3 εβδομάδα.

Εν τη B', τάξει τον γυμνασίου

Ελληνικά. Εντός του A' εξαμήνου διδάσκεται, συντακτικού συνέχεια και τέλος μετ' επανάληψιν του εν τη A' τάξει διδαχθέντος μέρους, μετά ταύτα δε Ελληνική γραμματολογία (Ιστορία της Ιστοριογραφίας εκτενέστερον μεν πως μέχρι και του Ξενοφώντος, επιτομώτερον δε τα μετά τούτον).

Θρησκευτικά. Διδάσκεται ερμηνεία της καινής Διαθήκης και μετ' αυτήν τα κεφαλαιωδέστερα της Εκκλησιαστικής Ιστορίας (ώραι 2 καθ' εβδομάδα),

Λατινικά. Διδάσκεται Καίσαρος be bello gallico η de bello civili και Κ, Κούρτιος κλπ. (Ποσόν ουχί ολιγώτερον των 20 σελίδων' ώραι καθ' εβδομάδα 4).

Ιστορία. Διδάσκεται μεν κατά το μέχρι τούδε πρόγραμμα' άλλα επί δύο ώρας καθ' εβδομάδα.

Γεωγραφία. Γεωγραφία των ιστορουμένων εν τη τάξει ταύτη εθνών' επί μίαν ώραν καθ' εβδομάδα,

Εν τη Γ', τάξει του γυμνασίου

Ελληνικά. Συνδιδάσκεται και η Ελληνική Γραμματολογία (Ιστορία του έπους, του μέλους και των Αττικών ρητόρων ώρα μία καθ' εβδομάδα, λαμβανομένων εκ των προς ερμηνείαν συγγραφέων ωρισμένων).

Θρησκευτικά. Ερμηνεία του Ευαγγελίου, ώρα μία καθ' εβδομάδα (τω Σαββάτω).

Λατινικά. Διδάσκεται εφεξής πρώτον μεν Σαλλουστίου bellum Catilinarium και bellum lugurthinum (πλην των προοιμίων), είτα δε και Κικέρωνος in Catilinam I, in Antonium II, in Verrem IIII s. de signis, prò Sentio, pro lege Manilla, pro Archia poeta, de senectute, de amicitia· Οβιδίου δε μεταμορφώσεις κατ' εκλογήν (τω β' εξαμήνω). Ποσόν ουχί ολιγώτερον των 30 σελίδων.

Φυσική. Διδάσκονται, τα πέντε πρώτα βιβλία του εγκεκριμένρυ εγχειριδίου.

Ιστορία. Διδάσκεται μεν κατά το μέχρι τούδε πρόγραμμα, αλλά μετά γεωγραφικής εισαγωγής εις τας χώρας των ιστορουμένων εθνών.

Εν τη Δ', τάξει του Γυμνασίου

Ελληνικά. Συνδιδάσκεται και Ελληνική γραμματολογία (Ιστορία της δραματικής ποιήσεως και εκ της ιστορίας της φιλοσοφίας'τα περί Σωκράτους, Πλάτωνος και Αριστοτέλους, μετά δε ταύτα επιτομώτατα ιστορία της Ελληνικής γραμματολογίας εν τοις Αλεξανδρινοίς και Βυζαντινοίς χρόνοις)' ώρα μία καθ' εβδομάδα, λαμβανομένη εκ των προς ερμηνείαν συγγραφέων ωρισμένων,

Λατινικά, Διδάσκονται εφεξής· Κικέρωνος λόγοι pro Sulla, pro Ligario, pro Milone και το de Oratore. Λιβίου Βιβλ, Ι, II, XXI, XXII, Τακίτου Vita Agricolae, Βιργιλίου Αινειάδος Βιβλ. II, IV, VI και IX. Ορατίου ωδαί κατά το εν ισχύι πρόγραμμα' (κατά το α' εξάμηνον εναλλάξ εις των πεζών και Βιργίλιος, κατά δε το δεύτερον εναλλάξ Οράτιος και ανάγνωσις εκ του Ιουστίνου και έκ του de viris illusrtibus urbis Ronae Lhomond. Ποσόν ουχί ολιγώτερον των 10 σελίδων πλην της αναγνώσεως.

Ιστορία. Κατά το μέχρι τούδε πρόγραμμα, αλλά μετά γεωγραφικής εισαγωγής, Δεν διδάσκεται εφεξής το μάθημα της χημείας, αλλ' υποχρεούνται οι μαθηταί ν' ακούωσι τα της Γ' τάξεως ιερά κατά την αυτήν ώραν,

Εν τη Α', τάξει του Έλλην. σχολείου

Ελληνικά. Εξαλείφονται τα αστεία του Ιεροκλέους και οι χαρακτήρες του Θεοφράστου, αντί δε τούτων εισάγονται μέρη πρόσφορα εκ της μυθολογίας του Απολλοδώρου κτλ. (Ποσόν ουχί ολιγώτερον των 20 σελίδων)· ορίζονται δε προς ερμηνείαν μεν κτλ. καθ' εβδομάδα ώραι 9, προς ορθογραφικάς ασκήσεις ώραι 3 και προς ανάγνωσιν των οριζομένων εν τω προγράμματι τεμαχίων συγγραμμάτων νεωτέρων Ελλήνων λογογράφων και ποιητών ώραι δυο,

Εν τη B', τάξει τον Ελλην. σχολείου

Ελληνικά. Περιορίζεται το ποσόν των σελίδων εις 30 από 40' ορίζονται δε δύο προσθέτως καθ' εβδομάδα ώραι εις ασκήσεις ορθογραφικάς, περιοριζόμενων των διά την ανάγνωσιν τεμαχίων νεοελληνικών συγγραμμάτων εις δύο καθ' εβδομάδα ώρας,

Μαθηματικά. Προστίθενται ασκήσεις εις λύσιν αριθμητικών προβλημάτων.

Γαλλικά. Περιορίζονται αι καθ' εβδομάδα ώραι προς διδασκαλίαν των Γαλλικών εις δύο ώρας από τριών.

Διδάσκεται δε εν τω μέλλοντι επί μίαν καθ' εβδομάδα ώραν και η καλλιγραφία,

Εν τη Γ", τάξει του Ελληνικού σχολείου Ελληνικά. Ορίζονται δύο προσθέτως ώραι καθ' εβδομάδα εις ασκήσεις

ορθογραφικάς, περιορίζονται δε αι διά την ανάγνωσιν νεοελληνικών συγγραμμάτων ώραι εις δύο από τεσσάρων,

Μαθηματικά. Διδάσκεται επανάληψις της αριθμητικής μετ' εφαρμογής εις λύσιν συνθέτων προβλημάτων επί ώρας δύο καθ' εβδομάδα και γεωμετρία επί μίαν καθ' εβδομάδα ώραν,

Γεωγραφία. Αι ώραι της καθ' εβδομάδα διδασκαλίας της γεωγραφίας ορίζονται εις δύο,

Λατινικά. Διδάσκεται της Λατινικής Γραμματικής το τυπικόν ολόκληρον, πλην των ανωμάλων ονομάτων και ρημάτων.

Κατά τα άλλα διατηρείται εν πλήρει ισχύι το διά του από 23 Ιουνίου 1884 Β, διατάγματος ορισθέν πρόγραμμα.

Εις τον αυτόν Ημέτερον Υπουργόν ανατίθεμεν την δημοσίευσιν και εκτέλεσιν του παρόντος διατάγματος.

Εν Αθήναις τη 31 Αυγούστου 1885

Εν ονόματι του Βασιλέως Το Υπουργικόν Συμβούλιον

ΘΕΟΔΩΡΟΣ Π.. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ, Σ. Κ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ

Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ, Α, Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ Ο Υπουργός των Εκκλησιαστικών κλπ.

Α. Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ

60

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ

(Εγκύκλιος 12650/28 Σεπτεμβρίου 1885)

Κυβέρνηση Θ. Δηλιγιάννη Υπουργός Α. Ζυγομαλάς

Αριθ. πρωτ. 12650

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

Περί στρατιωτικών ασκήσεων.

TO ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ /

ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ

Προς τους κ. κ. Γυμνασιάρχας του Κράτους

Επειδή κατ' αυτάς πρόκειται να παρουσιασθή προς υμάς ο επιτετραμμένος τας στρατιωτικάς ασκήσεις εν τω υφ' υμάς Γυμνασίω αξιωματικός, προσκολληθείς διά τούτο εις την υπηρεσίαν του Υπουργείου της Εκπαιδεύσεως, σπεύδομεν να διαβιβάσωμεν υμίν τα εξής·

Εάν την μεν δ', τάξιν αποτελώσιν εξ ολοκλήρου ησκημένοι από του παρελθόντος έτους μαθηταί, την δε γ', ανάσκητοι, όπως όσω το δυνατόν, αποσπάσωμεν ολιγωτέρους υπαξιωματικούς προγυμναστάς από του στρατού, ει δυνατόν, κανονίσατε τας ώρας των μαθημάτων ούτως εν τω προγράμματι ώστε εις άλλας ημέρας ν' ασκώνται της γ', και εις άλλας της δ', τάξεως οι μαθηταί, έως ου προαχθέντες οι πρώτοι αποτελέσωσιν εν τμήμα μετά των δευτέρων. Εάν όμως, είτε εις την δ', υπάρχωσιν ανάσκητοι, είτε εις την γ', ησκημένοι, τότε κανονίσατε δι' όλους τας αυτάς δις καθ' εβδομάδα ημέρας και ώρας, φροντίζοντες πάντοτε να διατίθηται εις εκάστην άσκησιν 1 1/2 τουλάχιστον ώρα, υπολογιζόμενη από της στιγμής, καθ' ην τεθώσιν εις γραμμήν οι μαθηταί, μέχρι της στιγμής, καθ' ην διαλύθώσι. Δια δε τας ημέρας καθ' ας ο καιρός δεν επιτρέπει την εν υπαίθρω άσκησιν, ορίσατε μίαν των αιθουσών του Γυμνασίου προς θεωρητικήν ανάπτυξιν του μαθήματος τούτου υπό του αξιωματικού, κατά τας οδηγίας τας οποίας θα λάβη περί τούτου αυτός ακολούθως.

Αναδημοσιεύεται από το: Παρίσης, τ. Β', σ. 75-76.